علی حیدری

0 %
علی حیدری
کارشناس بازاریابی دیجیتال
  • متولد:
    ایران، یزد
  • ساکن:
    ایران، تهران
ویژگی‌های من:
  • عاشق فراگرفتن
  • دوستدار یاددادن
  • کمال‌گرایی که سعی می‌کنه کمالگرا نباشه!
  • علاقه‌مند به کار تیمی
  • بسیار خوشبین
  • اغلب لبخند بر لب :)

اثر شوفر یا توهم دانایی

7 اسفند 1400

اثر شوفر چیست؟

شاید تمامی انسان‌ها، هر روزه در طول زندگیشان با پدیده‌ی اثر شوفر از راه‌های مختلفی در ارتباط باشند. احتمالا فقط این پدیده را به اسم اثر شوفر نمی‌شناختید. پس بیایید داستان معروف و واقعی آقای ماکس پلانک و شوفرش را باهم مرور کنیم:

«در سال ۱۹۱۸ آقای ماکس پلانک که او را پدر نظریه‌ی کوانتوم می‌دانند، موفق به اخذ جایزه‌ی نوبل شد. ماکس پلانک را می‌توان مشهورترین فیزیک‌دان آلمانی در قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی دانست. هم‌چنین نکته‌ی قابل توجه این بود که در آن سال آلبرت اینشتین، نیلزبور و ارنست رادرفورد به اتفاق ماکس پلانک را مستحق‌ترین فرد برای دریافت این جایزه دانستند.

پس از دریافت این جایزه آقای پلانک، تصمیم گرفت تا نظریه‌ی کوانتوم را در سرتاسر آلمان و اروپا توسعه دهد. از آنجا که در آن سال‌ها، رسانه‌های جمعی مانند امروز وجود نداشتند، آقای پلانک یک شوفر (راننده) شخصی برای خود استخدام کرد و شروع به سفر در سرتاسر آلمان نمود. او یک سخنرانی علمی آماده کرده بود و در تمامی شهرها این سخنرانی را انجام می‌داد.

ماکس پلانک - پدر نظریه کوانتوم

پس از گذشت مدتی از سفرهای آقای پلانک، شوفر ایشان به او گفت: «ماکس! تمامی سخنرانی‌های تو تکراری است و اکنون من نیز می‌توانم این سخنرانی را به خوبی تو انجام دهم. پس بیا تا در شهر بعدی جایمان را عوض کنیم و من برای مردم سخنرانی کنم. خواهی دید که به خوبی تو نظریه‌ی کوانتوم را شرح خواهم داد!»

ماکس پلانک نیز پذیرفت و در مقصد بعدی که شهر مونیخ بود، شوفر آقای پلانک، به جای خود او به سخنرانی پرداخت. اتفاقا این سخنرانی کیفیت بسیار خوبی داشت و آقای راننده به خوبی از پس آن برآمد. اما، پس از سخنرانی یکی از فیزیکدانانی که در جمع نشسته بود و به سخنرانی گوش می‌کرد؛ از جا برخواست و یک سوال علمی مطرح کرد.

اثر شوفر یا توهم دانایی

آقای راننده نیز فورا بدون اینکه دست و پای خود را گم کند رو کرد به ماکس پلانک که در جمع نشسته بود و گفت: «تعجب می‌کنم که چنین سوال ساده‌ای، در شهری پیشرفته مثل مونیخ پرسیده می‌شود! پاسخ این سوال را حتی شوفر بنده نیز می‌داند.» او این را گفت و به ماکس پلانک که در جمع نشسته بود اشاره کرد. آقای پلانک نیز از جا برخواست و پاسخ این سوال را به طور کامل داد!»

شاید این داستان برایتان بسیار آشنا باشد. کافیست نگاهی به اطرافمان بیاندازیم تا شباهت‌های بسیاری میان این ماجرای واقعی و بسیاری از اتفاقات اطرافمان مشاهده کنیم. در ادامه به بررسی مصداق‌های پدیده‌ی اثر شوفر در جامعه‌ی ایران نیز، خواهیم پرداخت.

تاثیر فضای مجازی بر توهم دانایی

یکی از پدیده‌هایی که امروزه بسیاری از ما با آن دست‌و پنجه نرم می‌کنیم، گذراندن بخش زیادی از زمانمان در فضای مجازی است. همه‌ی ما، روزانه، ساعت‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌هایی مثل توییتر، اینستاگرام، تلگرام، فیس‌بوک و… به سر می‌بریم و مطالب متعددی را می‌خوانیم، می‌بینیم و می‌شنویم.

اما آیا این گشت‌وگذار در فضای مجازی، باعث یادگیری و افزایش دانش، در ما می‌شود؟

شاید بسیاری از ما فکر می‌کنیم در حال مطالعه‌ی مطالب بسیار مفیدی در فضای مجازی هستیم و روزانه به اندازه‌ی یک کتاب قطور به دانش‌مان افزوده می‌شود! خبر بد این است که اگر چنین فکری می‌کنید، شما نیز به سندروم اثر شوفر یا توهم دانایی مبتلا هستید.

اثر شوفر در فضای مجازی

ما معمولا در شبکه‌های اجتماعی، بدون خطِ فکری مشخص، به گشت‌وگذار می‌پردازیم و مطالب جسته‌وگریخته‌ای را از موضوعات مختلفی وارد ذهنمان می‌کنیم. در واقع در این فضا، هدف خاصی برای یادگیری موضوع معینی نداریم و همین امر باعث می‌شود اطلاعات سطحی، به شکلی نامنظم به ذهن، وارد شوند. این اطلاعات سطحی، دانش سطحی‌ای را نیز در ما به وجود می‌آورد که اگر نسبت به آن آگاه نباشیم، ممکن است دچار سندروم توهم دانایی یا همان اثر شوفر شویم، که تبعات بدی هم برای خودمان و هم برای جامعه و اطرافیانمان به دنبال دارد.

اثر شوفر در جامعه‌ی ایران

در ابتدا باید بگوییم اثر شوفر، پدیده‌ای نیست که تنها در ایران شاهد آن باشیم و در سراسر دنیا، هر انسانی ممکن است با این پدیده درگیر باشد. در ادامه تنها به ذکر چند مثال از این موضوع در جامعه‌ی امروز ایران می‌پردازیم، تا درک این پدیده برایمان راحت‌تر باشد.

برخی از خود ما، مردم عادی!

درست در کف خیابان و کوچه و بازار، در میان مکالمه‌های روزمره، می‌توانیم به وضوح اثر شوفر را ببینیم. تقریبا هر فردی، نظرات تخصصی در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… دارد. پیر و جوان و بزرگ و کوچک هم ندارد. انگار در فرهنگ ما هنوز ندانستن عیب است!

توهم دانایی

اینجا، دیگر می‌توان نام اثر شوفر را اثر مسافر، اثر مغازه‌دار، اثر کارمند، اثر مدیر، اثر مسئولین و… نامید. تا دلتان بخواهد هم در تاکسی، اتوبوس، بازار، اداره، شرکت و به‌خصوص تلویزیون می‌توانید اثر شوفر را ببینید و بشنوید!

برخی مدرسین، مشاورین، منتورها و پکیج‌فروشان

قطعا همه‌ی ما با مدرسین و مشاورین و پکیج‌فروش‌هایی مواجه شده‌ایم که از فروش بیشتر و معجزه در کسب‌وکار و راز موفقیت و… می‌گویند؛ در حالی که شاید حتی تجربه‌ی یک کسب‌وکار کوچک را نیز در زندگی‌شان نداشته‌اند. افرادی که با خواندن یک یا چند کتاب و خلاصه کردن موضوعات آن به شکل پکیج آموزشی، آن را در فضای مجازی به فروش می گذارند. همه هم دکتر و متخصص هستند!

قطعا نمی‌توان این افراد را متخصص دانست. این افراد نیز با دانش سطحی یا همان دانش شوفری خود، در حال بازگو کردن یک سری مطالب هستند. پس زیاد روی حرف‌هایشان حساب باز نکنید و در دنیای پر زرق‌وبرق تبلیغاتشان گرفتار نشوید.

همچنین فراموش نکنید حفظ کردن مطالب و بازگو کردن آن‌ها در برابر دوربین اصلا کار سختی نیست. پس برچسب متخصص و استاد را بلافاصله به هرکسی نچسبانیم!

مدیران و مسئولین

این بخش هم که نیاز به نوشتن ندارد! کافیست تلویزیون را روشن کنید و اندکی به سخنان برخی کارشناسان و مدیران، در اخبار و برنامه‌ها گوش کنید. از تصویب قانون در حوزه‌ی کسب‌وکارهای آنلاین و فضای مجازی توسط کسانی که حتی تجربه‌ی داشتن یک کسب‌وکار را نداشته‌اند تا اضهار نظرهای غیرکارشناسی در خصوص وضعیت اقتصادی و دلایل به وجود آمدن تورم؛ را می‌توانید ببینید و بشنوید.

بیایید هرچه زودتر از این بخش هم بگذریم تا…!

اثر شوفر یا توهم دانایی

سخن پایانی

اثر شوفر پدیده‌ای است که در زندگی روزمره، ممکن است بارها با ان روبرو شویم. مهم‌ترین نکته این است که خودمان دچار توهم دانایی نشویم و با دانش سطحی، خود را صاحب‌نظر ندانیم. اگر ندانستن خود را بپذیریم و به دنبال یادگیری از متخصصین باشیم، قطعا پیشرفت و رشد بیشتری خواهیم داشت؛ تا اینکه بخواهیم همواره خود را متخصص امور مختلف بدانیم و حق اظهار نظر در هر زمینه‌ای را برای خود قائل باشیم.

ضمنا یکی از ساده‌ترین راه تشخیص متخصصین واقعی که دارای دانش عمیق هستند، از افراد دارای توهم دانایی، این است که متخصصین، هرگز از گفتن «نمی‌دانم» ترسی ندارند و همواره نسبت به یادگیری بیشتر دانش مشتاق‌اند.

لطفا مراقب باشید که اسیر اثر شوفر نشوید!

ارسال شده در آموزش
یک دیدگاه بنویسید

© استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع مجاز می‌باشد.
ایمیل: info@aliheidari.me